12/01/2017

* Hay và dở của Tết - đừng xúc phạm GS Võ Tòng Xuân

Tác giả: Nam Nguyễn viết lúc 12/01/2017 | 12.1.17

Kính Chiếu Yêu



Cư dân mạng đã hơi quá lời với quan điểm của Giáo sư Võ Tòng Xuân và bà Phạm Chi Lan về kiến nghị sáp nhập Tết ta với Tết tây. Thực ra các vị ấy cũng xuất phát từ động cơ mong muốn người Việt dần thoát ra thói quen lễ hội, tiêu tốn thời gian, vật chất mà đáng ra nó có thể giúp ích cho sự phát triển. Chỉ có điều nó chưa hợp thời thôi.


Giáo sư có quyền đưa ra quan điểm của mình về một hiện tượng xã hội và chúng ta cũng vậy. Đồng ý hay không thì tranh luận, phản biện chứ không phải là mạ lị, mạt sát. Chúng ta đang nói về một vấn đề văn hóa nên càng phải thể hiện có văn hóa. Tôi thì có cách nhìn nhận thế này:

Người phương Đông có tết Nguyên đán, tết Trung thu, tết Bun (té nước cầu mưa), thậm chí mỗi tộc người cũng có Tết riêng (Tết Mông, Tết Khơ me). Tết, đến bây giờ nó vẫn rất có "ma lực" làm xáo động cả dân tộc Việt. Trước Tết và sau Tết, các bến ô tô, ga tàu, sân bay người "đông như kiến", Việt kiều khắp thế giới cũng háo hức về quê hương. Đấy là một thực tế.

Dân tộc nào cũng có Tết, nhưng phần lớn thường chỉ vỏn vẹn một ngày, không mang ý nghĩa thiêng liêng như Tết ta. Tết Việt Nam, ngoài ý nghĩa vui Xuân, còn kết hợp nhiều nội dung của nhiều lễ hội khác phương Tây trong Lễ Phục sinh; Lễ Tạ ơn Chúa; Lễ Chúa giáng sinh. Nó thể hiện cái "thần" của Tết Việt Nam với một nền văn hóa riêng. Nó kết tinh những gì sâu lắng của bản sắc dân tộc, cộng đồng Việt qua hàng ngìn năm chưa dễ gì xóa bỏ.

Cái hay của Tết là ở chỗ:

Tết Nguyên đán là ngày khởi đầu cho một năm mới theo lịch thời tiết! "Nguyên" là bắt đầu, "Đán" là buổi ban mai. Một năm mới tràn đầy hy vọng và những ước mơ đang đến. Bầu không khí của ngày Xuân bao giờ cũng vui tươi, thanh bình, nhẹ nhàng và đầy quyến rũ. Ngàn hoa bừng nở, con người mỉm cười. Tết đánh dấu sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên bằng một tình cảm thiêng liêng, huyền bí, hòa nhập vào vũ trụ trong niềm hồ hởi tái sinh của 4 mùa xuân -hạ -tu -đông. 

Trong sự cộng cảm, sự hoà hợp thiêng liêng của thiên nhiên và lòng người, tấm lòng tưởng nhớ tổ tiên là nhịp cầu nối hiện tại với dĩ vãng với sức mạnh huyền bí. Trước Tết nhà nhà đi tảo mộ, lau dọn bàn thờ tổ tiên để đến nửa đêm Giao thừa cúng hương hoa và cả cỗ bàn, mời những thế hệ đã khuất về vui Xuân với con cháu. Quan niệm ông bà tổ tiên sẽ về trong dịp Tết khiến ai cũng muốn có mặt ở nhà để tỏ lòng thành kính tổ tiên.

Tết là một yếu tố tăng cường và nhắc nhở ý thức gia đình, họ hàng và làng nước. Con cháu chúc mừng ông bà, bố mẹ, họ hàng, bạn bè. Người làng hỏi thăm nhau. chúc nhau sức khỏe, làm ăn phát đạt. Tình làng nghĩa xóm mặn nồng thêm nhờ cúng lễ thần Thành hoàng của cộng đồng, kèm theo lễ hội có khi rải ra suốt ba tháng đầu năm.

Trong ý niệm tâm linh của người Việt Nam ta, ai cũng muốn ngày Tết sẽ đem đến mọi sự tốt lành nên người ta chọn người hợp số, khoẻ mạnh, tài giỏi, nhân hậu để xông nhà. Rồi giao thừa đi hái lộc, một cành xanh nhỏ mang về nhà với sự cầu mong phước lộc.

Tết đến là phải vui, phải đẹp, phải mới! Người lớn đến trẻ em, năm mới đều diện quần áo mới. Nhà cửa trang hoàng đẹp đẽ để đón Xuân. Không những từng nhà phải đẹp, mà làng xóm cũng phải đẹp, thành phố càng phải đẹp hơn! 

Ngày Tết Việt Nam cũng là ngày hội của hoa xuân! Mặt đất nơi nào cũng thấy hoa. Mùa xuân chia đến tận từng nhà. Những chợ hoa, hội hoa xuân mở ở khắp nơi. Hoa Xuân là sự chan hoà kỳ diệu giữa con người với thiên nhiên. Và người Việt muốn đem cả thiên nhiên vào nhà mình nên ngày Tết, không nhà ai là không có một lọ hoa, một chậu hoa. 

Không những chỉ có cái đẹp của hình thức, ngày Tết Việt Nam còn coi trọng vẻ đẹp của tâm hồn, vẻ đẹp của cội nguồn văn hoá. Kiêng nói gở, nói tục, kiêng những lời nói cục cằn, thô lỗ, kiêng cãi cọ nhau làm "rông" cả năm. Lời nói tử tế là âm điệu phổ biến của không gian ngày Xuân.

Âm hưởng lòng nhân ái vang lên trong nhiều phong tục Tết cổ truyền. Trong gia đình, bố mẹ kiêng đánh mắng con cái, mẹ chồng khắt khe cũng dịu giọng với nàng dâu, anh chị em tránh cãi nhau, chủ nhà đối đãi tử tế với người ở. Trong xóm làng, không ưa nhau nếu gặp nhau cũng chào hỏi. Nợ nần không đòi vào ngày Tết. Khách lạ đến nhà cũng chào mời chén trà, miếng bánh.

Ngày Tết Việt Nam còn là ngày hội của tinh hoa ẩm thực! Chính ngày Tết là dịp để thể hiện nghệ thuật ăn uống tuyệt vời nhất, đặc trưng nhất của mỗi dân tộc. "Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ. Cây Nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh". Bánh chưng, bánh tét là đặc trưng của Việt Nam.

Những cái hay, cái đẹp, cái độc đáo đó đã ăn vào máu của người Việt nên Tết vẫn rất thiêng liêng, háo hức, chưa dễ gì thay đổi.

Nói là chưa dễ gì thay đổi vì rằng nó vẫn có thể thay đổi. Hãy nhìn vào thực tiễn cuộc sống là thấy. Xưa là "Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ; Cây nêu tràng pháo, bánh chưng xanh" nhưng nay mâm cỗ thịt mỡ ít đi, câu đối đỏ ít ai treo, cây nêu ít ai trống, tràng pháo không còn nổ. Những lễ hội được lược bỏ bớt những yếu tố mê tính, phản cảm. Nhiều gia đình làm ăn khấm khá chọn ngày tết để đi du lịch chứ không phải là "trở về".

Tết có cái hay nhưng cũng có cái dở của Tết. 

Dù muốn, dù không, chúng ta vẫn phải thừa nhận, Tết là một dịp “tiêu tiền” quy mô lớn mà đối với người thu nhập thấp là cả một vấn đề. Những người xa quê trước Tết 2 tháng đã phải sốt sắng đặt vé máy bay, vé tàu, vé xe. Công ty, xưởng thợ lo thuê xe cho công nhân về tết. Vé xe tàu dịp tết thì không hề rẻ. Chen chúc trên cái xe khách chật như nêm cối. Thậm chí, có người phải nằm trên mui xe, trong gầm hành lý. Giữa đường bị ách lại, đuổi xuống vì an toàn giao thông. 

Về thì đâu chỉ xách cái người không về. Quà cáp, đồ đạc đủ loại cho đủ người. Rồi mua đủ thứ. Rồi sắm đủ loại. Chỉ để chưng thế thôi, hết cuộc vui mới hiểu được sự lãng phí đến kinh hãi. Thức ăn đủ loại cả năm dồn một đợt cho ngon, cũng chẳng mấy ai đụng đũa. Sơn hào hải vị nhưng rồi dọn ra, gắp vài miếng lại mang vào. Vài lần thế thì mang đi đổ. Mứt kẹo, bánh trái ê hề, chỉ sướng lũ ruồi và kiến. 

Tết cũng là dịp như mặc định phải sắm đồ mới. Bàn ghế, tủ giường, ấm chén, nói chung từ cái lớn nhất đến cái nhỏ nhất, là phải mới. Đồng tiền lẽo đẽo chạy theo cái mới ấy cũng mướt cả mồ hôi.

Nhưng có lẽ, lãng phí không kém tiền bạc, chính là thời gian. Nước ta nhiều lễ lạt, nên cũng khá nhiều kỳ nghỉ. Nghỉ cứ lắt nhắt vài ba ngày, đôi khi ghép với thứ Bảy, Chủ nhật liền kề cho dài ra. Lại bao chuyến đi về, tốn kém một mớ. 

Người nghỉ thì việc ứ tắc không làm, thời buổi kinh tế thị trường nhỡ một hợp đồng là mất toi cả đống tiền, mất bạn hàng. Cả thế giới bây giờ chỉ còn dăm bảy quốc gia ăn tết Nguyên đán (Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên, Hàn Quốc, Mông Cổ, Sigapo). Nhật Bản, xưa ăn tết Nguyên đán nhưng đã đổi sang Tết Tây từ thế kỷ 18.

Văn hóa cũng không phải là bất biến. Xưa hôn nhân "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy", bây giờ là hôn nhân tự do, đôi khi là "con đặt đây cha mẹ ngồi đấy". Nhiều thứ là văn hóa quanh ta cũng đang thay đổi, chỉ có điều ta chưa nhận ra mà thôi.

Vậy nên, GS Võ Tòng Xuân, bà Phạm Chi Lan muốn "gộp" Tết lại (trong thời buổi hội nhập) để thuận tiện cho làm ăn, phát triển cũng là có ý tốt. Sao lại xúc phạm, mạ lị họ!

24 nhận xét

18:04 12 tháng 1, 2017 Reply

Nói đúng ra thì ý kiến của GS Võ Tòng Xuân, bà Phạm Chi Lan là một điều bình thường như bao suy nghĩ của người khác. Người ta có quyền tự do ngôn luận, bàn bạc về những vấn đề thời sự mà, nhưng quan trọng là những ý kiến đó như thế nào với người dân mà thôi. Thiết nghĩ việc sát nhập tết ta vào tết Tây là chưa phù hợp với đất nước ta. Hẳn là những người VN vẫn đang muốn ăn tết ta hơn là tết tây!

18:16 12 tháng 1, 2017 Reply

Tết ta là một nét văn hóa truyền thống của dân tộc ta từ thời xa xưa. Mỗi người có thể có một cách nhìn nhận khác nhau về tết ta. Riêng đối với bản thân tôi cảm thấy dù có những nét dở của tết ta nhưng không nên nhập tết ta vào tết tây, bởi đó là một nét đẹp truyền thống và mang lại cho con người ta những cảm xúc khó tả. Và nếu như có nhiều dịp nghỉ quá sao không gộp tết tây vào tết ta mà phải tết ta vào tết tây chứ. Việc gì phải theo thằng tây làm gì nhỉ :P

19:43 12 tháng 1, 2017 Reply

nếu như những con người biết nghĩ rằng để mà xáp nhập giữa hai cái tết thì có nghĩ được những cái thiệt mà mình sẽ phải mất đi không hay là những điều đó mang một cách nhìn nhận một điều mang tính chất phong trào và không bao giờ có thể tạo ra một trong những điều gi tôt đẹp cho mọi người thì đừng có mà làm

19:51 12 tháng 1, 2017 Reply

mày xạo trung đông hồi giáo ăn tết gì, cam pu chia, lào, thái lan, đài loan, mã lai ăn tết gì,

22:55 12 tháng 1, 2017 Reply

ad viết thế nghe lọt tai thế đéo nào được.tết ở đây ko phải chỉ nhìn nhận mặt xa hoa như ad nói mà đó còn là khoảng thời gian để gia đình sum họp đoàn tụ vs nhau.là hưởng cái văn hóa của cha ông để lại.nếu kể xa hoa như ad nói thì tùy từng gia đình thôi.gia đình tôi ăn tết giản dị nhưng đoàn tụ là chính.bài viết bảo ủng hộ giáo sư kia bỏ tết âm để phát triển kinh tế,tiết kiệm thì tôi chả đồng ý tí nào.tiết kiệm hay ko là tùy từng nhà.làm cả năm chỉ đc có mấy ngày tết để nghỉ ngơi,mà VN hòa nhập chứ ko hòa tan,phát triển mà lại đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc thì phát triển làm gì?

02:05 13 tháng 1, 2017 Reply

Tết ta là một nét văn hóa truyền thống của dân tộc ta từ thời xa xưa. Mỗi người có thể có một cách nhìn nhận khác nhau về tết ta. Riêng đối với bản thân tôi cảm thấy dù có những nét dở của tết ta nhưng không nên nhập tết ta vào tết tây, bởi đó là một nét đẹp truyền thống và mang lại cho con người ta những cảm xúc khó tả. Cái ý nghĩ bỏ tết ta la cái ý nghĩ không thể chấp nhận được, vì thế hãy cùng nhau làm cho cái tết ta nó có ý nghĩa hơn nưa, và đậm đà hơn nữa.

08:45 13 tháng 1, 2017 Reply

Mấy vị đó là cũng muốn tốt cho nền kinh tế, nhìn vào những ảnh hưởng không nhỏ của việc nghỉ tết âm, tết dương với nền kinh tế mà đề xuất thế, nhưng căn bản thì tính thời điểm hiện tại thì Tết Âm vẫn còn rất nhiều ý nghĩa với người

08:54 13 tháng 1, 2017 Reply

Cái gì cũng có hai mặt của nó. Không phải ngẫu nhiên mà Cô Chi và Bác Xuân có quan điểm gộp tết tây và tết ta. Tuy nhiên tôi ko đồng ý với quan điểm này. Và tôi cũng rất dị ứng với những thành phần chửi họ vì họ đưa ý kiến.Theo tôi, Cân đong mặt lợi và hại thì những giá trị tốt đẹp mà tết nguyên đán mang lại là rất lớn. Ko nên bỏ tết ta để ăn theo tết Tây.

15:34 13 tháng 1, 2017 Reply

Cái gì thì cũng đều luôn tồn tại nhiều mặt, để thực sự hiểu thì người ta cần nhìn nhận nó trên nhiều phương diện khác nhau. Và Tết thì cũng vậy thôi, có cái gì là hoàn hảo bao giờ đâu. Nhưng nếu như dùng giải pháp gộp tết ta và tết tây vào với nhau chẳng những sẽ không giải quyết được vấn đề đang tồn tại, mà có khi lại còn làm mất đi bản sắc văn hóa dân tộc cũng nên ý chứ chẳng đùa.

18:09 13 tháng 1, 2017 Reply

Thực ra thì việc GS Võ Tòng Xuân, bà Phạm Chi Lan muốn "gộp" Tết lại (trong thời buổi hội nhập) để thuận tiện cho làm ăn, phát triển cũng là có ý tốt mà thôi, theo quan điểm của tôi thì tôi cũng chẳng có gì phải xúc phạm, lăng mạ họ cả! Nhưng tôi không muốn gộp lại làm gì cả, bởi vì tết cổ truyền là truyền thống từ xưa tới nay rồi, là dịp để gia đình sum vầy! Sao phải gộp!

18:22 13 tháng 1, 2017 Reply

Theo ý kiến cá nhân tôi thì việc gộp tết tây với tết ta rõ ràng là không nên, tết tây chỉ là tết du nhập, còn tết ta thì đã có từ xưa tới nay, nó là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà ông cha ta để lại rồi, đây cũng là dịp để mọi người trong gia đình được quây quần, tụ tập, tại sao lại phá hỏng cái truyền thống đó đi chứ!

19:44 13 tháng 1, 2017 Reply

Nta bảo bị Tây hóa nó là như này này :v ừ thì tốn kém. Nhưng nó là cái văn hóa vốn dĩ ko thể bỏ. Bà bỏ thì kệ m** bà. Đến người việt ở nước ngoài nta còn phải về ăn tết đoàn tụ vs gđ, ko thì nta cũng rộn ràng đón tết nơi đất khách. Vì sao??? Vì nó là truyền thống. Bà là nhà văn bà hiểu truyền thống là gì ko. Học tây cho lắm vào rồi bà lại chổng mông vào lịch sử việt, ai mà ngửi đc

19:48 13 tháng 1, 2017 Reply

Ý đó là tất cả ng dân phải vì 1 người bỏ đincais lâu đời đã ăn sâu vào toàn dân tộc.
Đùa chứ trung quốc nó phát triển lắm. Hàn quốc nó cunzg phát triển kìa. Nga nữa... vậy mà có nước nào họ bỏ cái cổ truyền dân tộc để phát triển đất nc chưa.
Trời nghĩ gì vậy. Muốn phát triển phụ thuộc vào nhiều cái chứ k phait là 3-4 ngày tết.

19:50 13 tháng 1, 2017 Reply

Phong tục,, tập quán, văn hóa,là hồn cốt của một dân tộc, mất văn hóa là mất dân tộc nghĩa là mất nước .Tết tây nó ko bằng cái móng noel. Chưa kể các lễ tạ ơn, ... hội nhập thì bỏ luôn bàn thờ tổ tiên và sắm bàn thờ chúa trong nhà luôn à? Vn ko chỉ mỗi đạo chúa nhé. Mà tôn giáo ở vn cũng chỉ chiếm 1 phần nhỏ thôi. tay hóa quá sang mẹ tây mà ở

19:51 13 tháng 1, 2017 Reply

Thế bỏ mẹ mấy ngày giỗ chạp, lễ lớn lễ bé theo kiểu Việt Nam đi r hốc theo phong cách tây's. Lễ tạ ơn, giáng sinh, tết tây... Ở đâu có phong tục ở đó, nhập gia thì tuỳ tục. Tết cổ truyền từ bao đời nay, nó là nét văn hoá đẹp đẽ mà nói bỏ là bỏ??? Hàn quốc nhật bổn thái lan cn chắc hỏng hết

20:08 13 tháng 1, 2017 Reply

Trẻ con nào cũng mong mỏi từng ngày đên Tết cô truyền để dc sum họp, đc đi chúc Tết, đc nhận lì xì, dc nghe những câu chúc mạnh khoẻ... Bỏ đi thì còn gì là Văn hoá truyền thống dân tôc. Già trẻ lơn bé theo guồng quay của xã hôi ai ai cũng mong đến ngày Tết để dc sum họp với gđ, con cháu, bạn bè.. Con Tuệ Nghi ý chắc nó đeo có họ hàng anh em, con cháu.. Tết nó ở nhà Tự Kỷ nên nó mới nghĩ ra mấy cái điều bỏ tết này

20:14 13 tháng 1, 2017 Reply

Trước đây đến Tết là có " cây nêu, chòm pháo, bánh chưng xanh". Giờ còn mỗi bánh chưng. Mà bánh chưng ngày thường cũng có thể đi mua mà ăn đc. Ko quan tâm đến nhà văn đó nói gì, nhưng thực tế thì Tết bây giờ cũng không còn nhiều hương vị ngày Tết nữa!Lúc còn nhỏ thít tết lẵm. Càng lớn tết càng k còn ý nghĩa nữa. Sợ tết. Thương bố mẹ

23:03 13 tháng 1, 2017 Reply

nhật bản người ta cũng đang chuẩn bị ăn lại tết cổ truyền đấy chúng mày ạ.đừng có viện lí do vớ vẩn rằng bỏ tết ta đi mới phát triển được.thằng trung quốc nó là bạn hàng của cả thế giới mà nó còn ăn được.VN mình hội nhập mà đến cái bản sắc văn hóa dân tộc cũng muốn vứt đi thì phát triển có ý nghĩa gì nữa.dân tộc chả khác gì một cỗ máy chạy theo tây mà chả có nét văn hóa đặc sắc gì.lịch sử 4000 năm dựng nước cuối cùng cũng định vứt đi à

10:47 14 tháng 1, 2017 Reply

ai cũng có quyền tự do ngôn luận, tự do thể hiện quan điểm cá nhân của mình để những người khác cùng chia sẻ thôi mà, sao mọi người có vẻ căng thẳng quá vậy nhỉ. trong quá trình hội nhập quốc tế, ta cũng cần tiếp thu những điểu tốt đẹp bên ngoài, những không hòa tan là đc. tuy nhiên, tôi cũng không đồng ý với kiến nghị sáp nhập Tết ta với Tết tây

12:00 14 tháng 1, 2017 Reply

Gộp tết ta với tết tây vì nước ta chưa phát triển bằng nước khác ư? Đừng có dùng cái lý luận cùn đó. Chính con người chúng ta đã biến Tết thành địa điểm thực hiện những mục đích của mình mà thôi. Còn trong ngày Tết Nguyên Đán vẫn còn nhiều phong tục tốt đẹp và đậm tính nhân văn mà chúng ta cần giữ gìn và phát huy để Tết Nguyên Đán mãi là nét văn hoá đặc sắc của dân tộc Việt Nam .

20:28 14 tháng 1, 2017 Reply

Truyền thống cả ngàn năm dân tộc này đã phải đấu tranh bao nhiêu, hi sinh bao nhiêu mới xây dựng và giữ vững được, chẳng có lí do gì mà một số kẻ lại đòi bỏ đi, không khác gì đạp bỏ bàn thờ tổ tiên vậy. Thử hỏi đã làm được cái gì chưa mà đòi bỏ cái này bỏ cái kia. Chẳng qua chỉ là tìm cái đổ lý do cố tình gây sự mà thôi chứ còn cống hiến gì nữa làm được gì chưa.

20:52 14 tháng 1, 2017 Reply

Truyền thống hơn 4000 năm lịch sử chỉ gói gọn vào một cái tus của hai kẻ khù khờ, mù quáng về mọi mặt như vậy mà có thể thay đổi ư? Hai vị thích kiểu Tây hoặc sợ bị Hán nô thì hai vị cứ theo lí trí mà làm, nhưng đừng có đả động gì tới cái truyền thống của cả dân tộc. Không phải ai cũng như bọn chúng đâu. Bán quê hương đất nước để chạy theo sự vinh hoa phú quý. Không phải ai cũng vậy.

20:48 15 tháng 1, 2017 Reply

đã không có ít những ý kiến cho rằng nên gộp tết tây với tết ta, những ý kiến họ đưa ra không phải không có cơ sở, và cũng được một số nước tiến hành ví như nước Nhật họ cũng đã làm vậy do đó chúng ta không nên có những lời lẽ không hay, xúc phạm gì họ cả, quan trọng lời thời điểm và điều kiện nước ta như thế nào để áp dụng cho phù hợp mà thôi

15:36 21 tháng 1, 2017 Reply

Tết là một yếu tố tăng cường và nhắc nhở ý thức gia đình, họ hàng và làng nước. Con cháu chúc mừng ông bà, bố mẹ, họ hàng, bạn bè. Người làng hỏi thăm nhau. chúc nhau sức khỏe, làm ăn phát đạt. Tình làng nghĩa xóm mặn nồng thêm nhờ cúng lễ thần Thành hoàng của cộng đồng, kèm theo lễ hội có khi rải ra suốt ba tháng đầu năm.

Đăng nhận xét

Cám ơn đã đọc bài viết!
- Mọi thắc mắc, gợi ý hoặc bình luận xin chia sẻ bên dưới hoặc Gửi thư hay Báo lỗi
- Hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để mọi người dễ đọc hơn!
- Chèn link bằng thẻ: <a href="Link" rel="nofollow">Tên</a>
- Tạo chữ <b>đậm</b> <i>Ngiêng</i>
Thank You!